İsrail hapishanelerindeki tutuklulara yönelik kötü muamele iddialarına ilişkin yeni bir rapor, gardiyanların ateşli müdahalelerinin boyutunu ortaya koydu.
İşkenceye Karşı Kamusal Komite (PCATI) ile İnsan Hakları İçin Doktorlar (PHR) tarafından hazırlanan ortak çalışmada, tutukluların hücrelerinde ve kaçma ya da kendilerini koruma imkanlarının bulunmadığı koşullarda hedef alındığına ilişkin ifadeler yer aldı.
Çoğu son bir yıl içinde alınan 22 tanıklığın 21’inin Filistinli, birinin ise Yahudi tutukluya ait olduğu bildirildi. Vakaların Ofer, Ganot, Ketsiot, Gilboa, Megiddo, Nitzan ve Eshel hapishanelerinde kaydedildiği aktarıldı.
AĞIR YARALANMALAR VE TEDAVİ İHMALİ İDDİALARI
Raporda, gardiyanların kullandığı mühimmat nedeniyle ciddi yaralanmalar yaşandığına ilişkin tıbbi kayıtlar da paylaşıldı.
Haziran 2025’te kauçuk mermiyle vurulan 45 yaşındaki Filistinli bir tutuklunun Soroka Hastanesine kaldırıldığı, vücudunun çeşitli bölgelerinden ve testislerinden yaralandığı belirtildi. Tıbbi belgelere göre, sağ testisindeki ağır doku hasarı nedeniyle ameliyatla organın alınması gerekti.
Başka bir tutuklunun ise yakın mesafeden açılan ateş sonucu sol bacağının kırıldığı, hastanede gerçekleştirilen ameliyatla bacağına platin yerleştirildiği kaydedildi. Raporda bacak, karın, leğen kemiği ve ellerden yaralanma vakalarının da bulunduğu ifade edildi.
Tutuklular, koğuş baskınları veya hücrelerdeki müdahaleler sırasında ateş açıldığını, yaralandıktan sonra ise gerekli tıbbi muayene ve tedavinin sağlanmadığını ileri sürdü.
Tanıklıklardan birinde, Ofer Hapishanesi’nde uyuz tedavisi uygulanmamasını protesto ederek hücresine dönmeyi reddeden bir tutukluya ateş açıldığı ve başına elektroşok cihazı uygulandığı iddiasına yer verildi. Nitzan Hapishanesi’nde ise panik atak geçiren bir tutuklunun vücudunun alt kısmına çok sayıda kauçuk mermi isabet ettiği belirtildi.
İNSAN HAKLARI KURULUŞLARINDAN ÇAĞRI
İki kuruluş, raporda belgelenen olayların ardından İsrail hükümetinin hukuk danışmanına ve Hapishane İdaresinin üst düzey yetkililerine başvurdu. Kuruluşlar, tutuklulara kontrolsüz biçimde ateş açılmasının derhal durdurulmasını istedi.
Başvuruda ayrıca kullanılan silah ve mühimmatın türlerinin, özelliklerinin ve kullanımını düzenleyen talimatların açıklanması talep edildi. Raporda, söz konusu uygulamaların Hapishane İdaresinin kuvvet kullanımında orantılılık ve son çare ilkelerini esas alan iç kurallarıyla çeliştiği savunuldu.
İsrail Hapishane İdaresi, yanıtında tutuklulara karşı “daha az öldürücü araçlar” kullanıldığını kabul etti. Bu araçların operasyonel ihtiyaçlar doğrultusunda hesaplanmış ve orantılı biçimde kullanıldığını öne süren idare, güvenlik gerekçesiyle mühimmatın türü ve kullanım kurallarına ilişkin ayrıntıları paylaşmadı. Uygulamanın tamamen durdurulması talebi de kabul edilmedi.
“EMSALSİZ BİR TIRMANIŞ”
PHR Esir ve Mahkumlar Departmanı Direktörü Muhanned Ebu Guş, tutuklulara ateş açılmasının yeni bir uygulama olmadığını ancak son dönemde benzeri görülmemiş ölçüde arttığını belirtti.
Belgelendirilen ifadelerin, ateş açmanın hapishanelerde giderek rutin bir şiddet aracına dönüştüğünü gösterdiğini kaydeden Ebu Guş, yaralanmaların yoğun kanama, kırıklar ve iç organ hasarları gibi hayati tehlike oluşturabilecek sonuçlara yol açtığını ifade etti.
PCATI Hukuk Departmanı Direktörü Avukat Merav Ben-Zeev de Hapishane İdaresinin yanıtını eleştirerek, tutumun tutukluların fiziksel ve ruhsal bütünlüğüne karşı sorumsuzluğu yansıttığını savundu. Ben-Zeev, mühimmatın “daha az öldürücü” olarak nitelendirilmesinin soru işaretleri doğurduğunu belirterek, kuruluşun uygulamaya karşı ilave hukuki adımları değerlendirdiğini bildirdi.
İSRAİL HAPİSHANELERİNDE YAKLAŞIK 9 BİN 350 FİLİSTİNLİ
Paylaşılan verilere göre, İsrail hapishanelerinde 350’si çocuk, 90’ı kadın olmak üzere yaklaşık 9 bin 350 Filistinli tutuklu bulunuyor.
Filistinli ve İsrailli insan hakları kuruluşları, hapishanelerde tutukluların işkence, aç bırakma ve tıbbi ihmale maruz kaldığını, bu koşulların onlarca kişinin ölümüne neden olduğunu belirtiyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
