Göz Sulanması Neden Olur?

Göz sulanması, gözyaşı bezlerinin normalden fazla gözyaşı üretmesi veya gözyaşının göz yüzeyinden buruna doğru yeterince boşaltılamaması sonucunda ortaya çıkar. Zaman zaman görülen göz yaşarması; rüzgâr, soğuk hava, duman ya da gözde oluşan küçük bir tahriş nedeniyle normal kabul edilebilir. Ancak sürekli, tek taraflı veya görme sorunlarıyla birlikte ortaya çıkan göz sulanması, altta yatan bir göz probleminin belirtisi olabilir.

Bu yazıda göz sulanması neden olur, hangi durumlarda doktora başvurulmalıdır, göz yaşarmasını azaltmak için neler yapılabilir ve çocuklarda görülen göz sulanmasının olası nedenleri ele alınmaktadır.

Göz sulanması neden olur?

Göz sulanmasının birçok farklı nedeni bulunur. Gözyaşı üretiminin artmasına yol açan çevresel etkenler, alerjiler, enfeksiyonlar ve gözyaşı kanallarındaki tıkanıklık en sık karşılaşılan nedenler arasındadır.

1. Göz kuruluğu

İlk bakışta göz kuruluğu ile göz sulanması birbiriyle çelişkili gibi görünse de göz kuruluğu, göz yaşarmasının en yaygın nedenlerinden biridir. Göz yüzeyi yeterince nemlenmediğinde göz, bu durumu telafi etmek için refleks olarak daha fazla gözyaşı üretir. Ancak bu gözyaşları çoğu zaman göz yüzeyini uzun süre nemlendirecek yapıda değildir.

Uzun süre bilgisayar veya telefon ekranına bakmak, az göz kırpmak, klima ve kaloriferli ortamlarda bulunmak, kontakt lens kullanımı ve yaşa bağlı değişiklikler göz kuruluğuna neden olabilir. Gözlerde yanma, batma, kumlanma hissi ve bulanık görme de eşlik edebilir.

2. Alerjiler

Polen, ev tozu akarları, hayvan tüyleri, küf ve bazı kozmetik ürünler göz alerjisine yol açabilir. Alerjik göz sulanması genellikle her iki gözde görülür ve çoğunlukla kaşıntı, kızarıklık, hapşırma ve burun akıntısıyla birlikte ortaya çıkar.

Gözleri ovuşturmak belirtileri artırabilir. Alerjiye bağlı göz yaşarmasında tetikleyici maddeden uzaklaşmak, gözleri temiz suyla nazikçe yıkamak ve doktor önerisiyle uygun alerji tedavisi uygulamak faydalı olabilir.

3. Göz enfeksiyonları

Konjonktivit olarak da bilinen göz enfeksiyonları göz sulanmasına, kızarıklığa, çapaklanmaya ve ışığa hassasiyete neden olabilir. Viral enfeksiyonlarda sulu akıntı daha sık görülürken bakteriyel enfeksiyonlarda sarı veya yeşil renkli yoğun akıntı görülebilir.

Göz enfeksiyonu bulaşıcı olabileceğinden havlu, yastık ve makyaj malzemeleri paylaşılmamalıdır. Gözde akıntı, ağrı veya görme değişikliği varsa kendi kendine antibiyotikli damla kullanmak yerine göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.

4. Gözyaşı kanalının tıkanması

Gözyaşlarının burun boşluğuna aktarılmasını sağlayan kanalların daralması veya tıkanması, gözyaşının yanaklara doğru taşmasına neden olabilir. Bu durum özellikle tek gözde sürekli sulanma, göz pınarında birikme ve tekrarlayan enfeksiyonlarla kendini gösterebilir.

Gözyaşı kanalı tıkanıklığı doğuştan olabileceği gibi yaşlanma, enfeksiyon, burun içi problemleri, travma veya bazı göz operasyonları sonrasında da gelişebilir.

5. Göz kapağı problemleri

Göz kapaklarının içe veya dışa dönmesi, kirpiklerin göze sürtmesi ve kapakların tam kapanmaması göz yüzeyinde tahrişe yol açarak göz sulanmasına neden olabilir. Özellikle ileri yaşlarda görülen kapak gevşekliği, gözyaşının düzgün şekilde gözyaşı kanalına yönlenmesini engelleyebilir.

Kirpiklerin göze batması, yabancı cisim hissi, batma, kızarıklık ve ışığa hassasiyet oluşturabilir. Bu tür durumlarda kirpiği veya yabancı cismi zorla çıkarmaya çalışmak yerine uzman değerlendirmesi gerekir.

6. Çevresel etkenler

Soğuk hava, kuvvetli rüzgâr, parlak ışık, sigara dumanı, hava kirliliği ve yoğun kimyasal kokular gözleri tahriş edebilir. Bu durumda gözyaşı bezleri, göz yüzeyini korumak amacıyla daha fazla gözyaşı üretir.

Çevresel etkenlere bağlı göz sulanması genellikle tetikleyici ortadan kalktığında azalır. Dışarıda güneş gözlüğü kullanmak, dumanlı ortamlardan uzak durmak ve rüzgâra karşı gözleri korumak belirtileri hafifletebilir.

7. Gözde yabancı cisim bulunması

Kirpik, toz, kum veya küçük bir parçacık göz yüzeyine temas ettiğinde göz sulanması, batma ve kızarıklık görülebilir. Göz, yabancı cismi uzaklaştırmak için refleks olarak daha fazla gözyaşı üretir.

Gözü ovuşturmak korneada çizilmeye neden olabilir. Göz, temiz su veya steril göz yıkama solüsyonuyla nazikçe durulanabilir. Yabancı cisim çıkmıyorsa veya şikâyet devam ediyorsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

8. Sinüzit ve burunla ilgili sorunlar

Burun ve gözyaşı kanalları anatomik olarak birbirine bağlıdır. Sinüzit, burun tıkanıklığı, burun içindeki yapısal problemler veya mukozal şişlik gözyaşının boşalmasını zorlaştırabilir. Bunun sonucunda gözlerde dolgunluk ve sulanma oluşabilir.

Burun akıntısı, yüz bölgesinde basınç veya ağrı, baş ağrısı ve koku almada azalma da varsa göz sulanmasının yanında burun ve sinüs kaynaklı bir problem değerlendirilebilir.

9. Kontakt lens kullanımı

Kontakt lenslerin uzun süre takılması, uygun şekilde temizlenmemesi, son kullanma süresinin geçirilmesi veya göze uygun olmayan lens kullanılması göz sulanmasına yol açabilir. Lens kullanırken batma, kızarıklık, ışık hassasiyeti ya da görme bulanıklığı oluşursa lens çıkarılmalı ve belirtiler devam ederse göz doktoruna başvurulmalıdır.

10. Daha ciddi göz hastalıkları

Nadiren göz sulanması kornea iltihabı, göz içi iltihabı, göz tansiyonu veya göz yüzeyini etkileyen başka hastalıklarla ilişkili olabilir. Özellikle şiddetli ağrı, belirgin kızarıklık, görme kaybı veya ışığa bakamama gibi belirtiler varsa gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.

Göz sulanmasının yaygın nedenleri ve eşlik eden belirtiler

Göz sulanmasına ne iyi gelir?

Göz sulanmasının tedavisi, altta yatan nedene göre değişir. Basit çevresel tahrişlerde aşağıdaki uygulamalar yardımcı olabilir:

• Gözleri ovuşturmaktan kaçının.
• Rüzgâr, duman, toz ve yoğun kimyasal kokulardan uzak durun.
• Dışarıda güneş gözlüğü veya rüzgâra karşı koruyucu gözlük kullanın.
• Ekran kullanırken düzenli aralar verin ve sık sık göz kırpın.
• Kontakt lens kullanıyorsanız lens bakım ve kullanım kurallarına uyun.
• Göz kuruluğu düşünülüyorsa doktor veya eczacı önerisiyle suni gözyaşı kullanılabilir.
• Alerji belirtilerinde gözleri kaşımamaya ve bilinen tetikleyicilerden uzak durmaya çalışın.
• Göz çevresini temiz tutun ve kişisel havlu ya da makyaj malzemelerini başkalarıyla paylaşmayın.

Antibiyotikli, kortizonlu veya alerji giderici göz damlaları doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır. Yanlış damla kullanımı belirtileri maskeleyebilir veya göz sağlığı açısından risk oluşturabilir.

Çocuklarda göz sulanması neden olur?

Çocuklarda göz sulanmasının en sık nedenleri gözyaşı kanalının doğuştan dar veya tıkalı olması, göz enfeksiyonları, alerjiler ve göze yabancı cisim kaçmasıdır. Bebeklerde doğumdan sonraki ilk aylarda görülen tek taraflı sulanma, gözyaşı kanalının gelişimine bağlı olarak ortaya çıkabilir.

Ancak gözde şişlik, yoğun çapak, belirgin kızarıklık, ateş, ışığa hassasiyet veya korneada bulanıklık varsa çocuk göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır. Bebeklerde devam eden göz sulanması mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Göz sulanması ne zaman ciddiye alınmalıdır?

Her göz sulanması acil bir durum değildir. Fakat aşağıdaki belirtilerden biri varsa göz hastalıkları uzmanına başvurmak gerekir:

• Görme bulanıklığı veya görme kaybı
• Şiddetli göz ağrısı
• Belirgin kızarıklık ve ışığa bakamama
• Göze kimyasal madde kaçması veya travma
• Gözde yabancı cisim hissinin geçmemesi
• Sarı-yeşil renkli yoğun akıntı
• Tek gözde uzun süren veya giderek artan sulanma
• Göz çevresinde şişlik, ateş veya hassasiyet
• Kontakt lens kullanırken ağrı ve görme değişikliği

Kimyasal bir madde göze kaçtığında göz, temiz ve ılık suyla en az 15-20 dakika boyunca durulanmalı ve ardından acil sağlık hizmeti alınmalıdır. Göz ovuşturulmamalı ve maddeyi nötralize etmek için başka bir kimyasal kullanılmamalıdır.

Göz sulanması nasıl teşhis edilir?

Doktor, göz sulanmasının ne zaman başladığını, tek gözde mi yoksa iki gözde mi görüldüğünü ve hangi belirtilerin eşlik ettiğini değerlendirir. Göz yüzeyi, göz kapakları, kornea ve gözyaşı kanalları muayene edilir. Gerekli durumlarda gözyaşı kanalının açıklığını değerlendiren testler veya ek görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.

Tedavi; suni gözyaşı, alerji ilaçları, enfeksiyona yönelik tedavi, göz kapağı problemlerinin düzeltilmesi ya da gözyaşı kanalının açılmasına yönelik işlemler şeklinde planlanabilir.

Sık sorulan sorular

Göz sulanması tek gözde neden olur?

Tek gözde sulanma; gözyaşı kanalının tıkanması, göze yabancı cisim kaçması, kirpiklerin göze sürtmesi, göz kapağı problemi veya tek taraflı enfeksiyon nedeniyle oluşabilir. Sürekli devam eden tek taraflı sulanma göz doktoru tarafından değerlendirilmelidir.

Soğuk havada gözler neden sulanır?

Soğuk ve rüzgârlı hava göz yüzeyindeki nemin hızla azalmasına ve tahrişin artmasına neden olur. Gözler bu duruma karşı refleks olarak daha fazla gözyaşı üretebilir. Bu nedenle soğuk havalarda güneş gözlüğü veya koruyucu gözlük kullanmak faydalı olabilir.

Göz sulanması gözlük veya lens kullanımından kaynaklanabilir mi?

Uygun olmayan gözlük numarası doğrudan göz sulanmasına her zaman neden olmaz; ancak göz yorgunluğu ve baş ağrısıyla birlikte rahatsızlık oluşturabilir. Kontakt lensin yanlış kullanılması, uzun süre takılması veya gözü tahriş etmesi ise sulanma ve kızarıklığa yol açabilir.

Göz sulanması için hangi bölüme gidilir?

Göz sulanması için öncelikle göz hastalıkları bölümüne başvurulmalıdır. Alerji veya sinüs kaynaklı bir durum düşünülürse göz doktoru gerekli gördüğünde alerji ya da kulak burun boğaz uzmanına yönlendirme yapabilir.

Sonuç

Göz sulanması; çevresel tahriş, göz kuruluğu, alerji, enfeksiyon, gözyaşı kanalı tıkanıklığı veya göz kapağı sorunları gibi pek çok farklı nedenden kaynaklanabilir. Kısa süreli ve belirgin bir tetikleyiciye bağlı sulanma çoğu zaman kendiliğinden azalır. Ancak sürekli tekrarlayan, tek taraflı olan veya ağrı, yoğun kızarıklık ve görme değişikliğiyle birlikte görülen göz sulanması ihmal edilmemelidir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve doktor muayenesinin yerine geçmez. Göz şikâyetleriniz devam ediyor veya şiddetleniyorsa bir göz hastalıkları uzmanına başvurun.